از پشت شیشه‌ها به خیابان‌ نظر کنید!

یک‌سویه؛ معرفی و نقد پیاده‌راه استاد شهریار

  • دالان
  • بیشتر
  • یک‌سویه؛ معرفی و نقد پیاده‌راه استاد شهریار
تالار وحدت و پیاده راه استاد شهریار

یک‌سویه؛ معرفی و نقد پیاده‌راه استاد شهریار

علیرضا سیدی | 1400/09/10 | 0 نظر

تعداد بازدید: 242

پیاده‌راه استاد شهریار محوری در پهنه‌ی فرهنگی رودکی در شهر تهران است که در روزهای آغازین تابستان سال گذشته توسط شهردار پیشین و اعضای وقت شورای شهر افتتاح شد.[1] پهنه‌ی رودکی به خیابان‌های انقلاب، نوفل لوشاتو، حافظ و ولی‌عصر محدود می‌شود. این پهنه دربرگیرنده‌ی سی‌وشش تماشاخانه‌ی بزرگ و کوچک، صدوده خانه‌ی ارزشمند با معماری معاصر و تعداد قابلتوجهی کافه است.[2]

 

پهنه‌ی فرهنگی رودکی

پهنه‌ی فرهنگی رودکی

 

در این محدوده محور استاد شهریار جایگاه ویژه‌ای دارد: از خیابان حافظ آغاز و پس از گذر از خیابان خارک و هانری کربن به خیابان رازی و در همین نقطه به محور شرقی‌غربی پارک دانشجو می‌رسد و عملاً خیابان حافظ تا خیابان ولی‌عصر را به هم می‌دوزد. این پیاده‌راه دو کانون فرهنگی مهم تهران، تئاتر شهر و تالار وحدت، را به یکدیگر وصل می‌کند. در طول این محور تالار رودکی، تالار حافظ، هنرستان موسیقی دختران، هتل رودکی، سفارت ارمنستان، تعدادی کافه و رستوران، چند موسسه آموزشی و انتشارات هم قرار گرفته‌ است. قرارگیری این کانون‌های فرهنگی در کنار هم، نشان از ارزش و اهمیت بالای این محور و شرایط ایده‌آل آن برای ایجاد فضایی شهری با رویکرد فرهنگی‌هنری دارد.

 

محور استاد شهریار

محور استاد شهریار

 

در پیاده‌راه استاد شهریار، مقابل تالار وحدت، فضایی به عنوان میدان شهری و محل مکث در نظر گرفته شده است. در اطراف این میدان تالار رودکی، تالار حافظ، هنرستان موسیقی دختران و درختان سایه‌گستر قرار گرفته‌اند. سایر بخش‌های پیاده‌راه هم تا پیش از ورود به پارک دانشجو به علت برخورداری از عرض کم‌تر و نقاط شاخص کم‌اهمیت‌تر، تنها محلی برای گذر و عبور هستند. البته تاکنون بخشی از این پیاده‌راه افتتاح شده است؛ به همین دلیل هنوز نمی‌توان این پروژه را مورد قضاوت نهایی قرار داد؛ اما در همین وضعیت نیز چالش‌های احتمالی قابل بررسی‌اند.

 

 

در وهله‌ی اول، عدم وجود توازن حضور مردم و سطح تعاملات اجتماعی آن‌ها در بین دو کانون اصلی پیاده‌راه، تالار وحدت و تئاتر شهر، شدیداً به چشم می‌خورد. با این حال تلاشی برای ترغیب مردم به حضور در کانون ضعیف‌تر، تالار وحدت، و برقراری توازن بین این دو به چشم نمی‌آید. فضای مقابل تالار وحدت تغییرات ساختاری و بنیادینی را پشت سر نگذاشته است؛ به این صورت که استخوان‌بندی اتومبیل‌محور پیشین حفظ شده و تنها به تغییر کف‌سازی و ایجاد چند باغچه‌ی جدید در کنار باغچه‌های قدیمی محوطه با درختان تنومندش بسنده شده است. در چنین شرایطی عملا فضایی جدید جهت برگزاری رویدادهای مردممحور در پیاده‌راه تعبیه نشده است و مکان خاص و مشخصی برای فعالیت‌های فرهنگی‌هنری مردمی وجود ندارد.

 

 

این مسئله در کنار اختصاصیبودن و درون‌گرایی ذاتی فعالیت تالارهای نمایش و موسیقی بیش از پیش چالش‌برانگیز است. اجراها فقط در درون این تالارها صورت می‌گیرد و نه تنها ردی از اجرای خیابانی وجود ندارد، بلکه فضایی نیز برای آن در میدان نوساز اختصاص نیافته است. در واقع به نظر می‌رسد که عملاً ارتباط معنایی و تعاملی بین تالارها و فضای بیرون آن‌ها برقرار نیست. این مسئله در کنار محصوریت تالارها نرده‌‌کشی محوطه‌هایشان با فضای شهری تشدید می‌شود. در این شرایط، فضاهای پیرامونی تالارها جز برای مراجعه‌کنندگان غیرقابل دسترس هستند. در کل به نظر می‌رسد این عوامل، به شکل تعیین‌کننده‌ای بر استقبال مردم از این پیاده‌راه اثر بگذارد و شکل‌گیری زندگی شبانه در قسمت‌ شرقی محور پیاده‌راه را به عنوان یکی از اهداف طرح مورد تردید قرار دهد.

 

 

بر این اساس برای بهبود وضعیت طرح پیاده‌راه استاد شهریار و حضور و تعامل آن با مردم، پیشنهاد می‌شود در صورت عدم امکان ایجاد تغییرات ساختاری در مقابل تالار وحدت، این تغییرات در پارک ارفع اتفاق بیفتد. این پارک روبه‌روی تالار وحدت و در بین تالار حافظ و هنرستان موسیقی دختران قرار گرفته است اما تنها لبه‌ی جنوبی آن با پیاده‌راه ارتباط دارد. با فضاسازی مناسب و بهره‌گیری از تسهیلات لازم در پارک، این امکان وجود دارد که فضایی مشخص برای برگزاری فعالیت‌های فرهنگیهنری مردممحور فراهم شود. هم‌چنین در این گذر می‌توان با باززنده‌سازی بناهای ارزشمند موجود با کاربری‌های مختلف فرهنگیهنری، علاوه بر حفظ ساختمان‌ها، بر نقاط شاخص این محور افزود و به این ترتیب شهروندان را به حضور و استفاده از این پیاده‌راه ترغیب نمود.

 

منبع

«پیاده‌راه شهریار تهران افتتاح شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران به نشانی: www.irna.ir/news/83829371/ بازدید در۱۴/۶/۱۴۰۰.

 

 



[1] خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران

[2] همان

نظر خود را ثبت کنید